Radosav. Poranna mgła

Dziecko we mgle…
Autor: Kuba Jankowski
Redakcja: Maciej 'repek' Reputakowski

Boris Stanić opowiada o życiu swojego dziadka i o jego cięzkich losach w czasach powojennych. Opowieść ta bardziej niż komiks przypomina książeczkę ilustrowaną i trzeba stwierdzić, że zaprzepaszcza ogromny potencjał medium komiksowego do opowiadania złożonych i dramatycznych historii osadzonych w trudnym momencie historycznym (tutaj Bałkanów). Dobrze, kiedy autor nie kopiuje uznanych Spiegelmana czy Sacco, ale źle, jeśli nie potrafi znaleźć oryginalnej i sensownej alternatywy dla ich sposobu opowiadania.

Wszystko, o czym wspomina nam autor Radosava. Porannej mgły, a co było udziałem jego dziadka, to wydarzenia, które aż proszą się o próbę wydobycia z nich jakiejś głębszej refleksji. Tymczasem Stanić prześlizguje się po nich i skacze od obrazka do obrazka. Proste w założeniu rozwiązania fabularne i "zwyczajność" opowieści drażnią i powodują, że komiks popada w banał.

Zaloguj się aby wyłączyć tę reklamę

Przeskoki w narracji – z rzeczywistości w sen/marzenie – powodują, że historia traci płynność, nie toczy się, a rwie. Dla porównania weźmy do ręki Lalę Jacka Dehnela – tam mnogość wątków nie rozbija opowieści, bo elementem porządkującym całość jest narracja wspomnieniowa. Tego pierwiastka brak u Stanića.

Biorąc pod uwagę taką organizację tekstu i obrazu, po jaką sięga autor, bazując mocno na przekazywaniu albo tych samych treści dwoma kanałami, albo używając tekstu jako podpisu pod ilustracją – warto rozdzielić te dwie warstwy. Ilustracyjnie praca Borisa Stanića prezentuje się znakomicie. Cóż z tego, skoro brak w Porannej mgle tego, co wydaje się do opowiadania o losach człowieka w formie komiksowej najodpowiedniejsze – ciągłości narracji. Komiks co prawda rozpoczyna się od interesującej konstatacji o kondycji ludzkości, ale tego poziomu refleksji autor nie podtrzymuje. Popada za to w manierę opisywania tego, co widzi czytelnik.

Jury Ligatura Pitching przyznało pracy Stanića trzecią nagrodę. Być może w dalszej części coś w komiksie się zmienia i o tym wiedziała komisja, bo w formie jednego tomu Poranna mgła nie przekonuje ani trochę. W posłowiu Aleksandar Zograf (Pozdrowienia z Serbii) przypomina, że to dopiero pierwsza odsłona tej opowieści. Szkopuł jednak w tym, że historię Stanića może uratować tylko jakaś drastyczna wolta narracyjno-formalna, a na to się nie zanosi, gdyż autor tworzy w wypracowanym stylu.

Irytujące jest to posłowie Zografa, w którym za wszelką cenę chce on udowodnić, z jakim wspaniałym komiksem mamy do czynienia. Niestety, w istocie dostaliśmy do rąk bardzo słaby komiks, który tylko miejscami nadaje się do oglądania, bo od banałów przekazanych słowami aż zęby bolą.

Tytuł: Radosav. Poranna mgła
Scenariusz: Boris Stanić
Rysunki: Boris Stanić
Wydawca polski: Centrala
Data wydania polskiego: styczeń 2012
Liczba stron: 76
Format: B5
Okładka: miękka, kolorowa
Papier: offsetowy
Druk: kolorowy
Cena: 34,90 zł